Tekst Rob Hoen

De Citroën DS drinkt alles! Met het verdwijnen van de loodhoudende benzine en de komst van veel efficiëntere, moderne motoren is er op het gebied van brandstof veel veranderd. Zo wordt er sinds enige jaren ethanol in moderne benzine toegevoegd. Ook is er sinds 2015 -naast Euro95 en Super ongelood 98- benzine met een octaangetal van 102 in Nederland verkrijgbaar.

Benzine is kleurloos en bestaat uit een mengsel van koolwaterstoffen met doorgaans vier tot circa twaalf koolstofatomen, met name uit vertakte alkanen en moleculen met een benzeenring, zoals tolueen en xyleen. Het is wellicht verrassend dat, ondanks de naam, moderne benzine weinig tot geen benzeen bevat. Deze component is verwijderd omdat hij kankerverwekkend is. Ook zwavelverbindingen zijn verwijderd om luchtvervuiling tegen te gaan. Aan benzine die als brandstof gebruikt wordt, worden additieven (ook wel dopes genoemd) toegevoegd, onder andere om te voorkomen dat de motor gaat kloppen (ook wel pingelen genoemd). De klopvastheid wordt uitgedrukt in het octaangetal van de benzine. Vaak wordt ten onrechte het begrip octaangehalte gebruikt. Dit is onjuist omdat dit suggereert dat octaan een stof zou zijn die aan de benzine is toegevoegd.

Loodvrije benzine en LPG

Tot medio jaren negentig werd er lood aan de benzine toegevoegd als antiklopmiddel. Daarnaast heeft lood een smerende werking waardoor de kleppen minder heet worden. Moderne auto’s hebben altijd geharde klepzetels. De DS heeft deze af-fabriek weliswaar niet, maar de praktijk toont aan dat een DS op loodvrije Euro95 prima rijdt. Dat geldt ook voor LPG. Geharde klepzetels zijn voor een DS dus niet nodig.

102

Naast Euro 95 en Super ongelood 98 is sinds 2015 ook benzine met octaangetal 102 verkrijgbaar. Die wordt geleverd door Salland Olie, het moederbedrijf van Firezone. Deze benzine is vooral aantrekkelijk voor auto’s met een hoog vermogen. Door de hogere klopvastheid bouwt de motor nog meer compressie op doordat het langer duurt voordat de brandstof vlam vat. En zodoende voor nog meer vermogen zorgt. Ook zou de auto bij gebruik van deze benzine zuiniger worden.

Ethanol

Voor oldtimers zou het voordeel zijn dat er geen ethanol in deze 102-benzine zit. In Euro95 en Super ongelood 98 is ethanol (alcohol) toegevoegd. Dat is bedoeld om het gebruik van fossiele brandstoffen –gewonnen uit aardolie- terug te dringen. Aanvankelijk werd er vijf procent bijgevoegd, maar rond 2020 zal dat tien procent zijn. Dit is te herkennen bij de pomp op het tankpistool of bij de pomp met de aanduiding NormalE10, SuperE10 of SuperPlusE10. Loodvrije benzine is per definitie al vrij schraal, maar door de toevoeging van ethanol wordt deze nog schraler en heeft deze een nog minder smerende werking. Overigens hoeven oldtimerbezitters zich geen zorgen te maken over de klopvastheid van deze benzine.
Het nadeel van ethanol voor oude auto’s is dat deze behoorlijk corrosief is en pakkingen, rubber- en kunststofleidingen aantast. Bijvoorbeeld bij oude benzinetanks die ooit met een kunststof coating zijn behandeld om lekken en inwendige corrosie te voorkomen. Bovendien verdampt ethanol sneller dan benzine en dan veranderen de eigenschappen van deze benzine, bijvoorbeeld een lager octaangetal. De KNAC raadt oldtimerbezitters aan de brandstofleidingen regelmatig te controleren en op termijn te vervangen door materialen die wel tegen ethanol bestand zijn.

Tips bij gebruik ethanolhoudende benzine

Naast de KNAC, heeft ook de FEHAC een aantal tips uitgegeven waarmee onaangename verrassingen bij gebruik van deze alom gebruikte benzinesoort in klassieke auto’s kunnen worden voorkomen.

  1. Bij langdurig niet-gebruik, een klassieke auto of motor wegzetten met een volle tank;
  2. plaats het voertuig in een ruimte met een zo constant mogelijke temperatuur;
  3. bij voorkeur tanken bij een druk bezocht tankstation (‘verse’ benzine). Benzine met ethanol is gevoelig voor veroudering. De eigenschappen blijven wel minimaal zes maanden behouden.

De ethanol-vrije benzine met een octaangetal van 102 zou een oplossing voor dit probleem kunnen zijn, maar die is wél een stukje duurder. Je kunt je ook afvragen of het niet beter is het probleem voor te zijn en ethanol-bestendige materialen in je ID of DS te gebruiken. Er zijn ook additieven verkrijgbaar om de schrale smering en aantasting door ethanol te voorkomen. Over het effect daarvan durf ik geen uitspraken te doen.